Zekamızın Sırrı Bağırsaklarda mı? Primat Mikropları Fare Beynini "İnsanlaştırıyor"

İnsan beyninin evrimiyle ilgili bugüne kadar bilinenlere şaşırtıcı bir halka daha eklendi. Northwestern Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, bağırsak bakterilerinin beyin gelişimi ve fonksiyonları üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu kanıtladı. Farklı primat türlerinden alınan mikropların farelere aktarıldığı deneyde, farelerin beyin yapılarının mikrobu aldıkları konak türe benzemeye başladığı gözlemlendi.

Büyük Beyinlerin Enerji Kaynağı: Mikroplar

Araştırmada insan ve sincap maymunu gibi büyük beyinli primatlardan alınan bağırsak mikropları farelere nakledildi. Sekiz hafta sonunda, bu farelerin beyinlerinde enerji üretimi ve "sinaptik plastisite" (öğrenme ve adaptasyon yeteneği) ile ilgili genlerin çok daha aktif hale geldiği saptandı. Küçük beyinli makaklardan mikrop alan farelerde ise bu yolların çok daha zayıf kaldığı görüldü.

Fare Beyni Primat Beynine Dönüştü

Çalışmanın en çarpıcı sonucu, farelerin beyinlerindeki gen ifadesi modellerinin, mikropların geldiği gerçek primat beyinleriyle birebir örtüşmesi oldu. Doçent Dr. Katie Amato, "Mikroplar sayesinde farelerin beyinlerini, mikropların geldiği primatların beyinlerine benzetmeyi başardık" diyerek bu gizli güce dikkat çekti.

Psikolojik Rahatsızlıklarla Şaşırtıcı Bağlantı

Araştırmada beklenmedik bir bulgu daha ortaya çıktı: Küçük beyinli primatlardan mikrop alan farelerde; DEHB, şizofreni, bipolar bozukluk ve otizm ile ilişkilendirilen gen ifadesi kalıpları gözlemlendi. Bu durum, gelişim döneminde "doğru" insan mikroplarına maruz kalmamanın, beyin fonksiyonlarını kalıcı olarak değiştirebileceğini ve nöro-gelişimsel bozukluklara yol açabileceğini düşündürüyor.

Evrimsel Bir Dönüm Noktası

Bağırsak mikrobiyotasının evrimsel süreçte insan beyninin büyümesi için gereken devasa enerji talebini karşılamada kilit rol oynamış olabileceği düşünülüyor. PNAS dergisinde yayımlanan bu çalışma, zihin sağlığımızı korumak ve evrimimizi anlamak için artık sadece kafatasımızın içine değil, bağırsaklarımıza da bakmamız gerektiğini gösteriyor.

Kaynak: PNAS / Northwestern University / ScienceDaily