Grönland’da Dev Yarıklar Oluşuyor: Buzulun Altında Devasa "Su Kabarcığı" Keşfedildi

Grönland'ın kuzeyindeki 79°N Buzulu'nda 1990'ların ortasında oluşan bir erime gölü, son yıllarda buzulu kelimenin tam anlamıyla içten dışa parçalamaya başladı. Bilim insanları, buzulun yüzeyinde daha önce hiç görülmemiş üçgen çatlak alanları ve dikey buz bacaları (moulin) tespit etti. Bu çatlaklardan sızan devasa miktardaki su, buzulun tabanına ulaşarak buz tabakasını aşağıdan yukarıya doğru bir "su kabarcığı" gibi havaya kaldırıyor.

Buzulun Altındaki Gizli Kanallar

Alfred Wegener Enstitüsü (AWI) araştırmacıları, 1995 ile 2023 yılları arasında gölün defalarca ve aniden boşaldığını saptadı. Sadece son beş yılda dört büyük boşalma olayı gerçekleşti. Bu olaylar sırasında su, saatler içinde buzulun tabanına ulaşıyor. Araştırmacılar, ilk kez bu dikey kanalların (moulin) nasıl oluştuğunu ve yıllar içinde nasıl değiştiğini radar verileriyle ölçmeyi başardı.

Hem Esnek Hem Akışkan: Buzun Tuhaf Davranışı

Buzul buzu, hem çok yoğun bir sıvı gibi yavaşça akar hem de bir paket lastiği gibi esneme özelliği gösterir. Bu esneklik, su basıncı arttığında buzun çatlamasına ve dev dikey kanalların açılmasına olanak tanıyor. Ancak su çekildiğinde, buzun akışkan doğası bu kanalların tekrar yavaşça kapanmasını sağlıyor. Buna rağmen, 15 yıl önceki çatlakların izleri hala radar görüntülerinde tespit edilebiliyor.

İklim Modelleri İçin Kritik Veri

Bu keşif, buz tabakası modellerinin iyileştirilmesi için hayati önem taşıyor. Küresel ısınma devam ettikçe, bu tür çatlaklar buzulun daha yukarı kısımlarında da oluşmaya başlıyor. Bilim insanları, buzulun bu aşırı su girişini emip ememeyeceğini ve eski mevsimsel ritmine dönüp dönemeyeceğini araştırıyor. Grönland buzunun ısınan dünyaya nasıl tepki vereceğini tahmin etmek için bu "buz içi" ağ sistemlerini anlamak artık bir zorunluluk.

Kaynak: Alfred Wegener Institute (AWI) / ScienceDaily